Zmiana przesłanek odmowy wydania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów

W dniu 6 lutego 2026 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji został opublikowany projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu usprawnienia działań Inspekcji Ochrony Środowiska.

Część zmian legislacyjnych wprowadzonych w projekcie omówiliśmy już w naszych poprzednich alertach[1].

Kolejną z proponowanych zmian jest modyfikacja przesłanek odmowy wydania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów, poprzez:

1. podwyższenie, ze 150 000 zł do 500 000 zł, łącznej kwoty administracyjnych kar pieniężnych, wymierzonych co najmniej trzykrotnie w ciągu ostatnich 10 lat, na podstawie art. 194 ustawy o odpadach, która stanowi negatywną przesłankę do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów;
2. dodanie warunku, że co najmniej jedna decyzja, nakładająca administracyjną karę pieniężną na podstawie art. 194 ustawy o odpadach, wliczającą się progu 500 000 zł, musi być decyzją prawomocną.

Podwyższenie łącznej kwoty kar do 500 000 zł

Zgodnie z obecnie obowiązującym brzmieniem przepisów ustawy o odpadach organ odmawia wydania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów, jeżeli co najmniej trzykrotnie w ostatnich 10 latach wymierzono administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 194 ustawy o odpadach, w wysokości przekraczającej łącznie kwotę 150 000 zł, przedsiębiorcy wnioskującemu o wydanie zezwolenia, wspólnikom, prokurentom lub członkom organów tego przedsiębiorcy lub innemu przedsiębiorcy, którego wspólnikiem, prokurentem lub członkiem organów jest lub był wspólnik, prokurent lub członek organów przedsiębiorcy wnioskującego o wydanie zezwolenia.

Projekt przewiduje podwyższenie progu łącznej kwoty administracyjnych kar pieniężnych, wymierzonych na podstawie art. 194 ustawy odpadów, od którego zależy zaistnienie negatywnej przesłanki do wydania zezwolenia, ze 150 000 zł do 500 000 zł.

Stosownie do uzasadnienia projektu wprowadzenie powyższej zmiany jest umotywowane rozszerzeniem, od momentu wejścia w życie w 2019 roku przepisów wprowadzających próg 150 000 zł łącznej kwoty kar, katalogu naruszeń, za które grozi wymierzenie kary na gruncie art. 194 ustawy o odpadach.

Z uwagi na rozszerzenie tego katalogu obecnie podmioty prowadzące działalność w zakresie gospodarki odpadami ponoszą większe ryzyko przekroczenia progu 150 000 zł i utraty możliwości uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów.

Okoliczność ta może prowadzić do nadmiernego ograniczenia dostępu do rynku gospodarki odpadami podmiotom prowadzącym działalność w sposób legalny, dopuszczającym się jedynie incydentalnych naruszeń przepisów, niemających realnego wpływu na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko. W konsekwencji może dojść do ograniczenia konkurencji w branży gospodarki odpadami i rozwoju tzw. szarej strefy.

Podwyższenie progu łącznej wysokości administracyjnych kar pieniężnych ze 150 000 zł do 500 000 zł, jest również uzasadnione faktem, że obecnie stopa inflacji jest wyższa w porównaniu do 2019 roku, kiedy przepisy wprowadzające ten próg weszły w życie.

Z uwagi na wzrost stopy inflacji, obecnie już niewielkie uchybienia mogą skutkować wymierzeniem administracyjnych kar pieniężnych w łącznej kwocie przekraczającej 150 000 zł i powodować daleko idące skutki w postaci odmowy wydania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów.

Wymóg prawomocności jednej z decyzji nakładającej karę

Przy obecnym brzmieniu przepisów ustawy o odpadach organ może odmówić wydania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów, w przypadku gdy łączna kwota administracyjnych kar pieniężnych, wymierzonych co najmniej trzykrotnie w ciągu ostatnich 10 lat, na podstawie art. 194 ustawy o odpadach, przekroczy 150 000 zł, nawet jeżeli żadna z decyzji nakładających karę nie jest prawomocna.

Projekt przewiduje, że odmowa wydania zezwolenia będzie możliwa jedynie w sytuacji, gdy jedna z decyzji nakładających karę, na podstawie art. 194 ustawy o odpadach, będzie prawomocna.

Wprowadzenie wymogu prawomocności jednej z decyzji ma wyeliminować wszelkie wątpliwości co do tego, że decyzja, która może powodować tak daleko idące skutki, jak odmowa wydania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów, została wydana zgodnie z przepisami prawa.

[1] Alert: „Mniejsze kary administracyjne za uchybienia związane z planami ochrony powietrza oraz planami działań krótkoterminowych” z dnia 13 lutego 2026 r., link: https://ziemski.com.pl/mniejsze-kary-administracyjne-za-uchybienia-zwiazane-z-planami-ochrony-powietrza-oraz-planami-dzialan-krotkoterminowych/,

alert: „Sprawniejsze kontrole i mandaty w zakresie programów działań nawożenia azotem” z dnia 17 lutego 2026 r., link: https://ziemski.com.pl/sprawniejsze-kontrole-i-mandaty-w-zakresie-programow-dzialan-nawozenia-azotem/,

alert: „Szansa na przyspieszenie wydawania zezwoleń przez marszałków” z dnia 19 lutego 2026 r., link: https://ziemski.com.pl/szansa-na-przyspieszenie-wydawania-zezwolen-przez-marszalkow/.