Ważne zmiany w procesie wydawania decyzji środowiskowych

29 grudnia 2025 r. opublikowany został projekt nowelizacji ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (UD224). Według założenia, zmiany mają usprawnić procedurę wydawania decyzji środowiskowych i rozwiązać problemy interpretacyjne zgłaszane przez inwestorów, branżę przyrodniczo-budowlaną czy organizacje ekologiczne.

Zmiana organu właściwego do wydawania decyzji środowiskowej

Największą proponowaną przez nowelizację zmianą, jest zmiana właściwości w zakresie wydawania decyzji środowiskowych – z organów gmin na starostów, co w założeniu ma usprawnić kontrolę nad sposobem realizacji ważnych dla regionu inwestycji. Jak wskazuje ustawodawca, planowana zmiana usunie problem wydawania przez organy gminy decyzji środowiskowych, dla której inwestorem jest sama gmina.

System opłat za wydanie decyzji środowiskowej

Nowelizacja zakłada wprowadzenie systemu opłat za wydanie decyzji środowiskowych. Wysokość opłaty nie będzie mogła przekraczać 30 tysięcy złotych. Jej dokładna wysokość będzie określona w stosownym rozporządzeniu.

Wnioski również w formie elektronicznej

Nowelizacja wprowadza możliwość składania wniosków w formie elektronicznej – za pomocą nowego Systemu do Obsługi Postępowań w zakresie Ocen Oddziaływania na Środowisko (SOPOOŚ). W dalszym ciągu pozostanie możliwość składania wniosków w formie papierowej.

Obwieszczenia – zwiększenie liczby stron postępowania

Strony postępowania o wydanie decyzji środowiskowej będą zawiadamiane o jego przebiegu w drodze obwieszczeń, jeśli ich liczba będzie przekraczała 20, nie jak dotychczas – 10.

Wydłużenie terminu na składanie uwag i wniosków

Organ prowadzący postępowanie, w sytuacjach wymienionych w ustawie, będzie miał możliwość wskazania dłuższego niż 30 dni terminu na składanie uwag i wniosków przez społeczeństwo w procedurze środowiskowej. Termin ten będzie mógł wynosić maksymalnie 60 dni.

Obowiązek analizy oddziaływania światłem

Ustawodawca planuje wprowadzenie przy wydawaniu decyzji środowiskowej obowiązku analizy oddziaływania światłem przez planowane przedsięwzięcie. Analiza w tym zakresie będzie musiała znaleźć się w karcie informacyjnej przedsięwzięcia i w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Możliwość wskazania innego wariantu przedsięwzięcia

Organ prowadzący postępowanie zyska kompetencję do wskazania innego wariantu realizacji przedsięwzięcia (za zgodą wnioskodawcy) niż ten zaproponowany przez inwestora – w sytuacji gdy wariant inny niż proponowany do realizacji, będzie istotnie korzystniejszy dla środowiska, a korzyści środowiskowe, w tym społeczne, będą przeważać nad korzyściami ekonomicznymi przemawiającymi za wariantem proponowanym do realizacji.

Odstępstwa w zakresie terminów „przydatności” decyzji środowiskowej

Do przedsięwzięć, które wymagają uzyskania decyzji (lub zgłoszenia) z art. 72 ust. 1-1a ustawy środowiskowej i są objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego, nie będzie miał zastosowania przepis dotyczący terminów „przydatności” decyzji środowiskowej (art. 72 ust. 3-4 ustawy środowiskowej) – decyw zakresie wniosku o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów, zezwolenia na przetwarzanie odpadów i zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów.

Doprecyzowanie zasad przeniesienia (zmiany) decyzji środowiskowej

Projekt ustawy doprecyzowuje warunki, na jakich możliwe będzie przeniesienie decyzji środowiskowej na inny podmiot planujący realizację przedsięwzięcia objętego decyzją środowiskową, co ma zapewnić większą przejrzystość i pewność prawną.

Przejęcie praw i obowiązków wynikających z decyzji środowiskowej

Nowelizacja wprowadza nowe zasady dotyczące przejmowania praw i obowiązków wynikających z decyzji środowiskowej w przypadku zmiany właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości. Podmiot, który stanie się właścicielem albo użytkownikiem wieczystym nieruchomości, na której realizowane jest lub zostało zrealizowane przedsięwzięcie objęte decyzją środowiskową, przejmie prawa i obowiązki wynikające z tej decyzji. Jeżeli przedsięwzięcie wiąże się z prowadzeniem działalności, prawa i obowiązki przejmie podmiot prowadzący tę działalność w momencie uzyskania tytułu prawnego do nieruchomości.

Zalegalizowanie przedsięwzięcia

Obecne przepisy wprost nie przewidują sytuacji, w której możliwe będzie uzyskanie decyzji środowiskowej dla przedsięwzięć realizowanych lub zrealizowanych. Nowelizacja wprowadza więc tego rodzaju regulacje, nawiązując do zasad stosowanych w prawie budowlanym.

Nowelizacja wprowadza również zmiany m.in. w zakresie dokumentacji załączanej do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej, doprecyzowania definicji stron postępowania, publikacji informacji o przeprowadzanej ocenie oddziaływania na środowisko, czy wstrzymania wykonania decyzji środowiskowej.