Deregulacja postępowania przed sądem administracyjnym

17.04.2025

Alert Prawny

14 marca 2025 r. do Sejmu wpłynął projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego[1] (druk nr 1108) [dalej: „Projekt”], przewidujący m.in. zmianę niektórych przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi[2] (dalej: „ppsa”).

Projekt przewiduje modyfikację ppsa m.in. w następującym zakresie:

aktualne brzmienie	projektowane brzmienie
art. 3 § 2a
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.	Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego lub od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.
art. 52 § 3
Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Prawo do wniesienia skargi bez zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje stronie, gdy organem, który wydał decyzję, jest minister właściwy do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519, 185 i 547) albo konsul.	Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję lub postanowienie z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję lub to postanowienie bez skorzystania z tego prawa. Prawo do wniesienia skargi bez zwrócenia się do organu, który wydał decyzję lub postanowienie, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje stronie, gdy organem, który wydał decyzję lub postanowienie, jest minister właściwy do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2024 r. poz. 769, 1222 i 1688) albo konsul.
–	dodanie art. 64f w brzmieniu: „Od postanowienia, do którego odpowiednie zastosowanie ma art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści postanowienia może wnieść od niego sprzeciw, zwany dalej „sprzeciwem od postanowienia”. Przepisy art. 64b–64e stosuje się odpowiednio.”
–	Dodanie do art. 151a § 4 w brzmieniu: „Przepisy § 1–3 stosuje się odpowiednio do sprzeciwu od postanowienia.”
art. 182 § 2a
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym.	Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji lub sprzeciw od postanowienia na posiedzeniu niejawnym.
art. 230 § 2
Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania.	Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, sprzeciw od decyzji, sprzeciw od postanowienia, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania.

Zakres projektowanych zmian prowadzi do wniosku, że celem ustawodawcy jest uporządkowanie zakresu kognicji sądów administracyjnych, by nie budziło wątpliwości, iż sądy te mogą również orzekać w sprawach dotyczących postanowień wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego[3] (dalej: „kpa”), tj. uchylających zaskarżone postanowienie i przekazujących sprawę do ponownego rozpatrzenia (tzw. postanowienia kasatoryjne).

Nowelizacja przewiduje również, że od postanowień kasatoryjnych można wnieść sprzeciw (analogicznie jak w przypadku decyzji kasatoryjnych), co ma uprościć i przyspieszyć rozpoznanie sprawy przez sądy administracyjne.

Podsumowując, rozwiązania zaproponowane w Projekcie mają charakter porządkujący, a nie deregulacyjny (a być może wywołają wręcz skutek odwrotny).

r.pr. Dagmara Czajka

[1] https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=1108

[2] T.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.

[3] Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572).

Zobacz także: